Chí Linh triển khai hỗ trợ hộ chăn nuôi thiệt hại do dịch tả lợn châu Phi   |    Ban Chỉ huy quân sự phường Văn Đức vô tư giúp dân   |    Thành phố Chí Linh lắp đặt biểu tượng tại các cửa ngõ   |    Món ăn độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số ở Bắc An   |    Thành lập Câu lạc bộ Cộng đồng bệnh nhân phong   |    Giải bơi thiếu niên, nhi đồng toàn tỉnh năm 2019: TP Chí Linh xếp thứ 2 toàn đoàn   |    Đồng chí Bí thư Thành ủy kiểm tra tiến độ triển khai thực hiện một số Dự án xây dựng trên địa bàn thành phố   |    Đầu tư đại trùng tu đền Gốm   |    “Dân vận khéo” trong phát triển đô thị ở Tân Dân   |    TP Chí Linh: 6 bến, bãi chưa tạm dừng hoạt động   |    Tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2019-2020: Các trường THPT ở TP Chí Linh tuyển được 1.445/1470 chỉ tiêu   |    Chí Linh: Hội thao Trung đội Dân quân cơ động năm 2019   |    Đảng ủy Quân sự tháng phố Chí Linh ra Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2019   |    Sớm đầu tư xây dựng lại chơ Sao Đỏ   |    Lễ hội đền Sinh - đền Hóa năm 2019: Tưởng niệm Đức Thánh Phi Bồng Hiệu Thiên   |    Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo sớm hoàn thiện thủ tục đầu tư dự án nâng cấp Quốc lộ 37 đoạn qua khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc   |    Sự trưởng thành của thanh niên thành phố Chí Linh   |    Sôi nổi giải cờ tướng tại lễ hội đền Sinh – đền Hóa năm 2019   |    Một lòng vì người dân Giang Hạ   |    Bí thư chi bộ giỏi thuyết phục   |   

Nguyễn Trãi - Ngôi sao khuê của văn hóa Việt Nam

Thứ năm - 29/10/2015 01:19 - 3640 lượt xem
​Trong lịch sử dân tộc Nguyễn Trãi có một vị trí hết sức đặc biệt, cuộc đời ông là một khúc ca hào hùng và bi tráng. Trên trường quốc tế ông cũng rất nổi tiếng và đã được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới...
Nguyễn Trãi, sinh ở Thăng Long trong gia đình ông ngoại là quan Đại tư đồ Trần Nguyên Đán. Cha ông là Nguyễn ứng Long (tức là Nguyễn Phi Khanh quê gốc ở tổng Chi Ngại- nay là thôn Chi Ngại, xã Cộng Hòa, huyện Chí Linh). Mẹ ông là Trần Thị Thái, con gái Trần Nguyên Đán.
Năm Nguyễn Trãi lên 5 tuổi, mẹ ông mất. Lúc này đại tư đồ Trần Nguyên Đán cũng xin cáo lão về hưu, lập Thanh Hư động tại Côn Sơn để ở ẩn. Nguyễn Trãi theo ông ngoại về sống ở Côn Sơn. Sau đó không lâu, Trần Nguyên Đán mất. Ông về ở với cha tại  làng Nhị Khê.
Năm 1400, để cứu vãn chế độ phong kiến đang khủng hoảng trầm trọng, Hồ Quý Ly lật đổ nhà Trần và tiếp tục thi hành các cải cách như chính sách hạn nô, hạn điền, tổ chức lại giáo dục, thi cử và y tế.
Cũng năm 1400, sau khi lên ngôi Vua, Hồ Quý Ly mở khoa thi. Nguyễn Trãi ra thi, ông đỗ Thái học sinh (tiến sĩ) năm ông 20 tuổi. Hồ Quý Ly cử ông giữ chức Ngự sử đài chánh chưởng. Còn cha ông là Nguyễn Phi Khanh đỗ bảng nhãn từ năm 1374, được Hồ Quý Ly cử giữ chức Đại lý tự khanh Thị lang tòa trung thư kiêm Hàn lâm Viện học sĩ tư nghiệp Quốc Tử Giám.
Năm 1406, Minh Thành Tổ sai Trương Phụ mang quân sang xâm lược Việt Nam. Nhà Hồ đem quân ra chống cự, nhưng bị đánh bại. Cha con Hồ Quý Ly và một số triều thần trong đó có Nguyễn Phi Khanh bị bắt và bị đưa về Trung Quốc.
Nghe tin cha bị bắt, Nguyễn Trãi cùng em là Nguyễn Phi Hùng khóc theo lên tận cửa Nam Quan với ý định sang bên kia biên giới để hầu hạ cha già trong lúc bị cầm tù.
Nhân lúc vắng vẻ, Nguyễn Phi Khanh bảo Nguyễn Trãi:
- Con là người có học, có tài, nên tìm cách rửa nhục cho nước, trả thù cho cha. Như thế mới là đại hiếu. Lọ là cứ phải đi theo cha, khóc lóc như đàn bà mới là hiếu hay sao?
Nguyễn Trãi nghe lời cha quay trở lại tìm con đường đánh giặc, cứu nước.
Về đến Thăng Long, ông bị quân Minh bắt. Thượng thư nhà Minh là Hoàng Phúc biết Nguyễn Trãi là một nhân vật có tài, tìm cách dụ dỗ, nhưng ông kiên quyết không theo giặc.
Sau một thời gian bị giam lỏng ở Đông Quan (tức Thăng Long), Nguyễn Trãi vượt được vòng vây của giặc vào Thanh Hóa theo Lê Lợi. Ông gặp vị thủ lĩnh nghĩa quân Lam Sơn ở Lỗi Giang. Ông trao cho Lê Lợi bản chiến lược đánh đuổi quân Minh mà sử sách ViệtNam gọi là Bình Ngô sách.
Trong bài tựa ức Trai di tập, Ngô Thế Vinh cho biết: Bình Ngô sách "hiến mưu trước lớn không nói đến việc đánh thành, mà lại khéo nói đến việc đánh vào lòng người".
Lê Lợi khen chiến lược của Nguyễn Trãi là đúng. Và ông đã vận dụng chiến lược này để đánh quân Minh. Từ đây, ông thường giữ Nguyễn Trãi gần bên mình để cùng bàn mưu tính kế đánh quân Minh.
Cuối năm 1426, Lê Lợi lập bản doanh ở bến Bồ Đề (Gia Lâm). Tại đây, ông cho dựng một cái chòi cao ngang bằng tháp Báo Thiên ở Đông Quan. Lê Lợi ngồi tầng thứ nhất của chòi, Nguyễn Trãi ngồi tầng thứ hai. Hai nhân vật luôn luôn trao đổi ý kiến với nhau.
Trong kháng chiến, Nguyễn Trãi chủ trương phải dựa vào dân thì mới đánh được giặc, cứu được nước. Khi kháng chiến đã thắng lợi, ông cũng thấy rằng phải lo đến dân, thì mới xây dựng được đất nước. Trong tờ biểu tạ ơn được cử giữ chức Gián nghị đại phu tri tam quân sư, ông đã viết: "Chí những muốn, việc cố nhân đã muốn: để tâm dân chúng, mình lo trước điều thiên hạ phải lo".
Năm 1437, khi vua Lê Thái Tông cử ông định ra lễ nhạc, ông cũng nói cho vua biết những điều mà vua phải làm trước hết là chăn nuôi nhân dân:
- Dám mong Bệ hạ rủ lòng yêu thương và chăn nuôi muôn dân khiến cho trong thôn cùng xóm vắng, không có một tiếng hờn giận oán sầu. Đó tức là giữ được cái gốc của nhạc.
Do luôn luôn "lo trước điều thiên hạ phải lo, vui sau cái vui của thiên hạ", Nguyễn Trãi lúc nào cũng sống một cuộc đời giản dị, cần kiệm liêm chính. Nhà của ông ở Đông Kinh (Thăng Long) chỉ là một túp nhà tranh (góc thành Nam lều một gian). Khi ông cai quản công việc quân dân ở hải đảo Đông Bắc, nhà của ông ở Côn Sơn "bốn mặt trống trải, xác xơ chỉ có sách là giàu thôi" (thơ Nguyễn Mộng Tuân, bạn Nguyễn Trãi).
Bài Bình Ngô đại cáo của ông là một "thiên cổ hùng văn". Đó là một thiên anh hùng ca bất hủ của dân tộc.
Quân trung từ mệnh tập của Nguyễn Trãi là những thư từ do ông viết trong việc giao thiệp với quân Minh. Những thư này là những tài liệu cụ thể chứng minh đường lối ngoại giao vào địch vận hết sức khéo léo của Lê Lợi và Nguyễn Trãi làm cho quân Lam Sơn không mất xương máu mà hạ được rất nhiều thành.
Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi là tác phẩm xưa nhất bằng Việt ngữ mà chúng ta còn giữ được. Tác phẩm này rất quan trọng cho công tác nghiên cứu lịch sử văn học Việt Nam và lịch sử ngôn ngữ Việt Nam.
Năm 1442, cả gia đình ông bị hãm hại (tru di tam tộc) khiến cho người đương thời vô cùng thương tiếc.
Năm 1464, vua Lê Thánh Tông hạ chiếu minh oan cho Nguyễn Trãi, truy tặng quan tước và tìm hỏi con cháu còn sót lại.
Nguyễn Trãi là một nhân vật vĩ đại trong lịch sử Việt Nam. ông là anh hùng dân tộc, là nhà tư tưởng, nhà thơ, nhà văn hóa lớn của nước ta. Tâm hồn và sự nghiệp của ông mãi mãi là vì sao sáng như Lê Thánh Tông truy tặng "Ức Trai tâm thượng quang Khuê Tảo". Năm 1980 nhân dịp kỷ niệm 600 năm ngày sinh của ông Nguyễn Trãi được UNESCO công nhận danh hiệu “Danh nhân văn hóa thế giới”. Năm 2000 Nhà nước ta đã đầu tư xây dựng đền thờ ông tại Côn Sơn.

Giáo sư sử học Văn Tâm

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây